Kısa cevap: Web sitesi yaptırırken önce sitenin hangi işi göreceğini (talep toplamak, güven vermek, ürün tanıtmak) yazılı hale getirin. Ardından alan adı, barındırma ve yönetim paneli erişimlerinin sizin adınıza olduğundan, mobil hız ve SEO altyapısının teklife dahil edildiğinden, KVKK metinlerinin ve yayın sonrası bakımın kimde olduğundan emin olun. Bu başlıkları sözleşmede netleştirdiğinizde, sonradan çıkan sürprizlerin çoğu baştan önlenir.
Ankara'da kurumsal hizmet veren, sanayi ve teknoloji tarafında çalışan ya da kamuyla iş yapan pek çok firma için web sitesi artık bir "kartvizit" değil; teklif talebinin, bayilik başvurusunun veya ilk güven temasının yaşandığı yer. Bu rehberde, bir ajansla ya da serbest çalışan bir tasarımcıyla görüşmeye başlamadan önce elinizde olması gereken soruları ve kontrol noktalarını sırayla ele alıyoruz.
1. Önce sitenin amacını ve ölçütünü netleştirin
"Bize modern bir site lazım" cümlesi bir brief değildir. Tasarımcının doğru kararlar verebilmesi için sitenin başarısını neyle ölçeceğinizi bilmesi gerekir.
- Birincil hedef: Teklif formu doldurulması mı, telefonla arama mı, katalog indirilmesi mi, bayi başvurusu mu?
- Hedef kitle: Satın alma uzmanı, teknik müdür, son kullanıcı ya da yatırımcı. Her biri farklı bilgi arar.
- Coğrafya ve dil: Yalnızca Ankara ve çevresi mi, Türkiye geneli mi, ihracat pazarları mı? Çok dil gerekiyorsa en baştan planlanmalıdır.
- Ölçüt: Yayından üç ay sonra hangi rakama bakıp "site işe yarıyor" diyeceksiniz?
Bu dört maddeyi bir sayfalık bir belgeye dökmek, hem teklifleri karşılaştırmayı kolaylaştırır hem de proje boyunca kapsam tartışmalarını azaltır.
2. Görüşmeye hazırlıklı gidin: brief ve içerik
Web projelerinde en sık yaşanan gecikmenin kaynağı tasarım ya da yazılım değil, içeriktir. Metinler, ürün bilgileri, referans listesi ve görseller hazır olmadığında takvim kayar.
Görüşmeden önce şunları toplamaya çalışın:
- Olması gereken sayfaların kaba bir listesi (hakkımızda, hizmetler, ürünler, iletişim vb.)
- Beğendiğiniz ve beğenmediğiniz 3 ila 5 site ile nedenleri
- Rakip olarak gördüğünüz firmaların siteleri
- Mevcut logo, kurumsal renkler ve yazı tipi bilgisi
- Elinizdeki görsel arşivi ve kullanım hakları
- Metinleri kimin yazacağı: siz mi, ajans mı, birlikte mi?
Metin yazımının teklife dahil olup olmadığını mutlaka sorun. "İçerikler müşteri tarafından sağlanır" ibaresi, sayfaların boş ya da yetersiz kalmasına yol açabilir.
3. Web tasarım firması seçerken sorulacak sorular
Portfolyo görselleri yalnızca tasarım zevkini gösterir. Süreci ve teslim sonrasını anlamak için aşağıdaki soruları sorun.
| Soru | Neden önemli? |
|---|---|
| Site hazır tema ile mi, özgün tasarımla mı yapılacak? | Esneklik, performans ve lisans maliyetlerini doğrudan etkiler. |
| Hangi altyapı ve yönetim paneli kullanılacak? | Sonradan içerik eklemeyi kimin, ne kadar kolay yapacağını belirler. |
| Kaç revizyon turu var, onay süreci nasıl işliyor? | Kapsam tartışmalarının en sık çıktığı noktadır. |
| Mobil ve tarayıcı testleri nasıl yapılıyor? | Ziyaretçilerin önemli bir kısmı siteye telefondan gelir. |
| Teknik SEO ve yönlendirmeler kapsamda mı? | Mevcut sıralamaların korunması buna bağlıdır. |
| Yayın sonrası destek ne kadar sürüyor, neleri kapsıyor? | Güncelleme, yedekleme ve güvenlik sorumluluğunu netleştirir. |
| Projeyi kim yönetecek, iletişim kanalı ne olacak? | Tek muhatap olması karar süresini kısaltır. |
4. Sahiplik ve sözleşme: en çok ihmal edilen başlık
Rakip içeriklerin çoğunda geçiştirilen ama sonradan en çok soruna yol açan konu budur. Ajansla yollarınız ayrıldığında sitenize erişebiliyor musunuz? Sözleşmede şu maddelerin açıkça yazdığından emin olun:
- Alan adı: Kayıt sahibi (registrant) olarak firmanızın unvanı görünmeli. Ajans adına alınmış bir alan adını geri almak zaman alabilir.
- Barındırma hesabı: Mümkünse hesap sizin adınıza açılmalı, ajansa teknik yetki verilmeli.
- Yönetim paneli: En az bir yönetici hesabı size ait olmalı.
- Kaynak kod ve tasarım dosyaları: Teslimde hangi dosyaların verileceği ve fikri hakların kime ait olacağı yazılmalı.
- Üçüncü taraf lisansları: Tema, eklenti, yazı tipi ve görsellerin lisansları kimin adına, ne süreyle alınıyor?
- Teslim tanımı: "Proje bitti" demek için hangi kontrollerin tamamlanmış olması gerekiyor?
Bu maddeler bir güvensizlik işareti değildir; iyi çalışan ajanslar bunları zaten kendiliğinden yazar.
5. Mobil deneyim ve hız
Bir sitenin "mobil uyumlu" olması, telefonda kırılmadan görünmesinden fazlasıdır. Butonların parmakla rahat tıklanabilmesi, formların telefonda kolay doldurulması ve sayfanın hızlı açılması gerekir.
Google, kullanıcı deneyimini ölçmek için Core Web Vitals adlı üç metriği kullanır. web.dev'deki tanıma göre iyi bir deneyim için gerçek kullanıcı verisinde, ziyaretlerin yüzde 75'inde şu eşiklerin tutturulması hedeflenir:
- LCP (en büyük içeriğin yüklenmesi): 2,5 saniye veya altı
- INP (etkileşime yanıt süresi): 200 milisaniye veya altı
- CLS (görsel kayma): 0,1 veya altı
Teklif aşamasında bu hedeflerin nasıl ölçüleceğini ve teslimde hangi raporla gösterileceğini sorun. Ağır kaydırma efektleri, sıkıştırılmamış büyük görseller ve gereksiz üçüncü taraf kodlar genellikle bu metrikleri bozan ilk nedenlerdir.
Laboratuvar testleri iyi bir başlangıçtır, ancak tek başına yeterli değildir. Tasarım onayından önce sayfaları gerçek bir telefonda, mobil veri bağlantısıyla açıp formu baştan sona doldurmayı deneyin. Masaüstünde kusursuz görünen bir menünün telefonda iki elle kullanılması gerekiyorsa ya da formdaki telefon alanı sayısal klavyeyi açmıyorsa, bunlar yayından önce düzeltilmesi gereken somut sorunlardır.
6. SEO altyapısı yayından sonra değil, en baştan kurulmalı
SEO, site bittikten sonra eklenen bir paket değildir. URL yapısı, sayfa başlıkları, başlık hiyerarşisi ve site haritası tasarımla aynı anda planlanır. Asgari olarak şunları kontrol edin:
- Her sayfanın kendine özgü bir başlık (title) ve açıklaması var mı?
- URL'ler okunabilir ve Türkçe karakter sorunu olmadan mı oluşturuluyor?
- XML site haritası ve robots.txt doğru ayarlanıyor mu?
- İşletme bilgileri için yapılandırılmış veri (Organization, LocalBusiness) ekleniyor mu?
- Google Search Console ve analitik kurulumu teslimin parçası mı?
Eski bir siteniz varsa ve URL'ler değişecekse, yönlendirme planı mutlaka kapsamda olmalı. Bu konuyu web sitesi yenilerken SEO kaybını önleme rehberimizde ayrıntılı anlattık. Teknik tarafın tamamı için de teknik SEO kontrol listesine göz atabilirsiniz.
7. KVKK, çerezler ve erişilebilirlik
İletişim formu, teklif formu ya da bülten kaydı olan her site kişisel veri toplar. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, veri sorumlusuna verileri toplarken ilgili kişiyi bilgilendirme (aydınlatma) ve verilerin güvenliği için uygun teknik ve idari tedbirleri alma yükümlülüğü getirir.
Pratikte bu, sitede şunların bulunması demektir:
- Formların yanında erişilebilir bir aydınlatma metni
- Analitik ve pazarlama çerezleri için kullanıcıya seçim sunan bir çerez yönetimi
- Form verilerinin nerede, ne kadar süre saklandığına dair net bir kurgu
Metinlerin hukuki içeriğini bir hukukçuyla netleştirmeniz gerekir; ajansın görevi bu metinlerin sitede doğru yerde ve doğru teknik kurguyla çalışmasını sağlamaktır.
Erişilebilirlik de aynı ciddiyetle ele alınmalı. W3C'nin yayımladığı WCAG 2.2 yönergeleri; yeterli renk kontrastı, klavyeyle gezinme, görsellerde alternatif metin ve anlaşılır form hata mesajları gibi ölçütler tanımlar. Bu ölçütler engelli kullanıcılar kadar herkesin deneyimini iyileştirir.
8. Yönetim paneli: siteyi kim güncelleyecek?
Yayından sonra en sık sorulan soru, yeni bir ürünün ya da duyurunun nasıl ekleneceğidir. Panelin ekip üyelerinizin kullanabileceği sadelikte olması önemlidir.
- Hangi alanları kendiniz düzenleyebileceksiniz? (metin, görsel, ürün, blog, SSS)
- Farklı yetki seviyeleri tanımlanabiliyor mu?
- Panel için kısa bir eğitim ya da kullanım kılavuzu veriliyor mu?
Süreçleriniz standart bir içerik yönetiminin ötesine geçiyorsa (bayi paneli, teklif takibi, stok entegrasyonu gibi) özel yazılım mı hazır yazılım mı sorusunu da en başta değerlendirmek gerekir.
9. Yayın sonrası bakım, yedekleme ve güvenlik
Bir web sitesi teslim edildiği gün tamamlanmış olmaz. Yazılım güncellemeleri, SSL sertifikasının yenilenmesi, yedeklerin alınması ve küçük içerik değişiklikleri düzenli emek ister.
- Yedekler ne sıklıkla, nerede alınıyor ve geri yükleme test ediliyor mu?
- Güvenlik güncellemelerini kim, ne zaman uyguluyor?
- Site erişilemez olursa kime, hangi kanaldan ulaşacaksınız?
- Bakım hizmeti sözleşmede ayrı bir kalem olarak mı tanımlı?
Bu kalemlerin bütçeye etkisini kurumsal web sitesi maliyetini belirleyen faktörler yazımızda ele aldık.
10. Ankara'da yerel bir ekiple çalışmanın pratik tarafı
Uzaktan çalışma artık olağan, ancak bazı projelerde yüz yüze bir keşif toplantısı süreci ciddi biçimde hızlandırır. Özellikle ürün yelpazesi geniş sanayi firmalarında ya da birden fazla departmanın onay verdiği kurumlarda, aynı masada bir saat geçirmek haftalarca süren e-posta yazışmasının önüne geçebilir.
Yerel görünürlük de ayrı bir başlıktır. Ankara'da hizmet veriyorsanız; adres, telefon ve çalışma saatlerinin sitede, Google İşletme Profili'nde ve diğer dizinlerde tutarlı olması yerel aramalarda anlaşılır olmanızı kolaylaştırır.
Özet kontrol listesi
- Sitenin amacı, hedef kitlesi ve başarı ölçütü yazılı
- Sayfa listesi ve içerik sorumluluğu belli
- Alan adı, barındırma ve panel erişimi sizin adınıza
- Revizyon sayısı ve teslim tanımı sözleşmede
- Mobil hız hedefleri ve ölçüm yöntemi belirlenmiş
- Teknik SEO, site haritası ve gerekiyorsa yönlendirme planı kapsamda
- KVKK aydınlatma metni ve çerez yönetimi planlanmış
- Erişilebilirlik ölçütleri dikkate alınmış
- Bakım, yedekleme ve destek süresi tanımlı
Sonraki adım
Bu listeyi doldurmaya başladığınızda projenin çerçevesi büyük ölçüde ortaya çıkar. Lagen Yazılım olarak Harbiye'deki ofisimizde ya da çevrim içi bir görüşmede ihtiyaçlarınızı birlikte netleştirebiliriz. Ankara web tasarım sürecimizi inceleyebilir, hazır olduğunuzda proje teklifi formunu doldurabilirsiniz. Mevcut bir siteniz varsa, önce ücretsiz SEO analizi ile başlangıç noktanızı görmek de iyi bir seçenek.
Sık sorulan sorular
Web sitesi yaptırmadan önce ilk ne yapılmalı?
İlk adım sitenin amacını, hedef kitlesini ve başarı ölçütünü yazılı hale getirmektir. Ardından olması gereken sayfaların listesini ve içerikleri kimin hazırlayacağını netleştirin. Bu bilgiler teklifleri karşılaştırmayı da kolaylaştırır.
Alan adı kimin adına kayıtlı olmalı?
Alan adının kayıt sahibi firmanızın kendisi olmalıdır. Ajans teknik işlemleri yürütebilir, ancak sahiplik size ait olursa ileride firma değiştirdiğinizde erişim sorunu yaşamazsınız. Aynı yaklaşım barındırma hesabı ve yönetim paneli için de geçerlidir.
Web sitesinde KVKK aydınlatma metni zorunlu mu?
Sitede iletişim formu, teklif formu veya bülten kaydı gibi kişisel veri toplayan alanlar varsa, 6698 sayılı Kanun kapsamında ilgili kişilerin bilgilendirilmesi gerekir. Metnin içeriğini bir hukukçuyla hazırlamanız, ajansın ise metni formların yanında erişilebilir şekilde konumlandırması önerilir.
Hazır tema mı, özgün tasarım mı tercih edilmeli?
Hazır tema daha hızlı başlangıç sağlar ancak gereksiz kod, lisans bağımlılığı ve sınırlı esneklik getirebilir. Özgün tasarım marka kimliğine ve performans hedeflerine daha iyi uyum sağlar. Karar; bütçe, takvim ve sitenin ne kadar farklılaşması gerektiğine göre verilmelidir.
Web sitesi yayınlandıktan sonra bakım gerekir mi?
Evet. Yazılım ve güvenlik güncellemeleri, yedekleme, SSL yenilemesi ve içerik düzenlemeleri düzenli takip ister. Bakımın kimde olduğunu ve neleri kapsadığını sözleşmede ayrı bir kalem olarak tanımlamak, sorun anında belirsizliği önler.
